Publicaties

DE TECHNIEK TRAINER| TEKST: TOM DRUPPERS | BEELD: JESPER VIS

VEELZIJDIG TRAINEN MET DE MINI SOCCER BAL

Onlangs introduceerde Frank Eulderink de mini soccer bal in Nederland: een klein balletje aan een elastisch touw met een op maat gemaakt handvat. Hij vertelt over de positieve effecten van de mini soccer bal op de ontwikkeling van jonge voetballers. “Een van de voordelen van de mini soccer bal is dat hij constant bij je in de buurt blijft, waardoor je in een korte tijd heel vaak contact met de bal kunt maken.”

Eulderink werkt al sinds 2005 bij de Twentsche Voetbalschool met de mini soccer bal. De bal kent echter al een langere geschiedenis: beroemd is het fragment van een jonge Wesley Sneijder die als jeugdspeler van Ajax iedere avond in zijn slaapkamer met een klein balletje aan het hooghouden is.

‘‘Ik kreeg, toen ik zeven jaar was, net als alle andere E-pupillen bij Ajax een bal aan een touwtje mee naar huis. Elke avond thuis een paar uur met beide benen oefenen, had de trainer gezegd. Vanaf het begin heb ik geen avond overgeslagen. Daar pluk ik nu de vruchten van’’, zo vertelde Sneijder nadat er gevraagd werd naar zijn tweebenigheid.

In de tussentijd heeft het product zich steeds verder ontwikkeld en daarom besloot Eulderink de vernieuwde versie van de bal zelf op de markt te brengen. “Zo zit de bal tegenwoordig niet meer in een netje, maar aan een elastisch touw. Het gaat sneller, is comfortabeler voor de voet en door een handvat op maat maakt het balletje meer omwentelingen waardoor het tempo hoger ligt.”

Veelzijdigheid
“Een van de voordelen van de mini soccer bal is dat hij constant bij je in de buurt blijft, waardoor je in een korte tijd heel vaak contact met de bal kunt maken. Als je dat vergelijkt met een wedstrijd of training krijgt een jonge voetballer een veelvoud van het aantal balcontacten, waardoor zijn balgevoel beter zal worden.”

‘Wij leveren bij aanschaf content met verschillende oefenvormen waar trainers direct mee aan de slag kunnen’

Doordat de bal kleiner is hij moeilijker te raken, zo zegt Eulderink. “Ook is de mini soccer bal een stuk lichter, waardoor spelers hun schotkracht moeten aanpassen aan het gewicht. Met een bal van regulier formaat zonder touwtje is bovendien het nadeel dat de bal alle kanten opvliegt. Dat kan nog weleens belemmerend werken voor jonge voetballers die graag individueel aan hun techniek willen werken.”

De veelzijdigheid van de bal is de voornaamste reden waarom Eulderink zo enthousiast is, zo zegt hijzelf. Want ook de tweebenigheid van spelers wordt bevorderd door het gebruik van de mini soccer bal. “De oefenvormen die wij aanbieden zijn inhoudelijk gezien altijd gericht op het gebruik van beide benen. Op die manier hopen wij het niveauverschil te dichten, waardoor spelers na verloop van tijd functioneler zijn met beide benen.”

“Daarnaast is bewegen op je voorvoeten en controle op je evenwicht essentieel bij het gebruik van de mini soccer bal. Voetbal is een dynamische sport. Vanuit je voorvoeten kun je veel sneller wegsprinten en heb je direct spierspanning. Bij de trainingen van mini soccer bal kan de speler een scherp beeld krijgen van de voetplaatsing en draaiing, door bijvoorbeeld een stip of stok neer te leggen, waar de voet op terug of over moet komen.”

CogiTraining
De mini soccer bal is naast het voetballende aspect ook geschikt voor zogeheten CogiTraining. CogiTraining is een trainingsleer ontwikkeld door de Belgische oefenmeester Michel Bruyninckx die gericht is op het stimuleren van de creatieve ontwikkeling van het voetbalbrein.

‘Brein centraal leren’ heet deze leermethodiek en ze is gebaseerd op inzichten uit wetenschappelijk hersenonderzoek. “Je maakt sporters beter als je vertrekt vanuit hun hersenen. Die zijn namelijk lui”, zegt Bruyninckx daarover. “Hersenen baseren zich graag op makkelijke oplossingen. Daar kan je op inspelen als trainer. Zet kinderen in een gevarieerde leeromgeving, dan maak je ze nieuwsgierig en zet je ze aan tot leren.”

‘De oefenvormen zijn altijd gericht op het gebruik van beide benen’

“De oog-hand coördinatie wordt tegelijkertijd getraind, omdat het touw aan de bal bevestigd is. Het is van belang dat de arm ontspant, maar wel goed meebeweegt met de beweging van de bal. Zelfs de manier waarop het handvat wordt vastgehouden is van invloed op de manier waarop de mini soccer bal zijn omwenteling maakt.”

“De uitvoering hiervan is dus niet enkel op de voetbeweging gericht; de sturing vindt juist plaats in de verschillende onderdelen van het lichaam. De hersenen, die op meerdere vlakken dus worden uitgedaagd, moeten hier op hun beurt weer op reageren, want zij zijn verantwoordelijk voor de coördinatie. Door veel te trainen wordt de beweging uiteindelijk geautomatiseerd, terwijl het brein differentieel leert.”

Oefenvormen
Eulderink’s verantwoordelijkheid stopt niet wanneer hij zijn product geleverd heeft aan trainers, clubs en spelers. “De mini soccer bal is geen speelgoedartikel, maar een gerichte trainingsbal. Daarom leveren we bij aanschaf van de mini soccer bal content met verschillende oefenvormen, waar trainers direct mee aan de slag kunnen.”

“Wij proberen hen goed te begeleiden in de omgang en het gebruik met de mini soccer bal. Veel trainers maken voor het eerst kennis met de mini soccer bal. Essentieel is daarom dat wij hen voorzien van een stukje kennis op theoretisch en praktisch vlak, waardoor ze op het trainingsveld weten waarom en hoe ze de bal kunnen gebruiken.

In België zag hij onlangs dat jeugdspelers van Anderlecht tijdens een wedstrijd niet op de bank zaten, maar individueel bezig waren met een SenseBall, de Belgische variant van de mini soccer bal. “De wisselspelers hadden ieder een eigen bal en deden verschillende oefeningen, terwijl de wedstrijd naast hen bezig was. Wellicht dat we dat in de toekomst ook in Nederland kunnen introduceren, zo zorg je er voor dat ook spelers die wissel staan met zichzelf aan de slag kunnen zonder dat ze onnodig stil hoeven te zitten.”

Op het gebied van CogiTraining zijn er in de oefenstof veel mogelijkheden om de hersenen op een veelzijdige manier uit te dagen. “Zo kun je spelers rekensommetjes laten maken tijdens een oefenvorm. Het brein komt hierdoor in de lerende stand, waardoor het aanleren van een nieuwe vaardigheden in een stroomversnelling terechtkomt. Hierdoor stimuleer je het brein om de bewegingen gedachteloos te gaan uitvoeren. Met als einddoel dat je in de wedstrijd niet steeds bezig bent met de beweging maar met de keuzes die moet maken aan de bal.”

“Ook werken we met diverse kleuren, die allen een eigen betekenis hebben. Als de trainer de kleur rood benoemt kan dat bijvoorbeeld betekenen dat de speler de bal dan met zijn linkerbeen moet raken. De hersenen zetten de kleur dan om in een voetbalhandeling.”

Praktijk
Nino Braam en Maarten Meijer werkten het afgelopen seizoen allebei met de mini soccer bal. Braam, werkzaam bij De Graafschap als trainer van de JO11-1, liet zijn spelers één training per week trainen met de mini soccer bal. Als trainer bij ATC ’65 liet Maarten Meijer verschillende teams van allerlei leeftijdscategorieën kennismaken met het vernieuwde exemplaar.

NB: “Bij de Graafschap vinden we het belangrijk om onze jeugd ontdekkend te laten leren. Het afgelopen jaar hebben mijn spelers en ik ervaren hoe het is om te werken met de mini soccer bal. De eerste weken hebben we voornamelijk besteed aan de basisvaardigheden: binnenkant voet, buitenkant voet en wreef. Vervolgens zijn we naar steeds complexere oefenvormen gegaan, waarbij spelers onder meer de ‘molen’ oefenden. Het was dan de bedoeling dat de bal dusdanig met binnen- of buitenkant geraakt wordt dat hij met ondersteuning van het koord een ronde maakt door de lucht en aan de andere kant weer terugkomt. Spelers moeten daar door de hoge snelheid razendsnel op anticiperen. Later hebben we spelers daarin ook laten samenwerken.”

‘We zijn gaan experimenteren met ritmetraining in combinatie met de mini soccer bal’

MM: “Het grote voordeel van de mini soccer bal vind ik de vele balcontacten en herhalingen binnen korte tijd. Daarom is het zeer geschikt als voorbereidende vorm. Vaak vertaalde dat zich op het trainingsveld naar een warming-up met de mini soccer bal. Binnen de vereniging hebben we het initiatief binnen verschillende leeftijdsgroepen uitgerold. In mijn ogen is de bal geschikt voor voetballers van zes tot en met twaalf jaar oud.”

NB: “Ook gaven we spelers wekelijks huiswerk mee voor de mini soccer bal. We verplichtten ze niet om een x-aantal minuten per dag te oefenen, die verantwoordelijkheid willen we graag bij henzelf neerleggen. Een keer per week toetsten we een specifieke beweging die ze dan onder de knie moesten hebben. Mede daardoor zagen we na een aantal weken enorm veel progressie op het gebied van balvaardigheid van onze spelertjes. Vooral de vooruitgang in tweebenigheid viel mij op.”

MM: “Ook zijn we gaan experimenteren met ritmetraining in combinatie met de mini soccer bal. De spelers moesten dan gezamenlijk één tempo aanhouden. Dan was het dus belangrijk dat ze constant op elkaar letten en de bewegingen op het juiste moment uitvoeren. Een handvat om hen daarin te helpen is bijvoorbeeld hardop tellen. Daardoor wordt het oor getriggerd door het ritmisch tellen: het lichaam moet dan de vertaalslag maken door op datzelfde ritme mee te bewegen. De oefenvormen kun je dan zelf, afgestemd op het niveau van de spelersgroep, steeds complexer maken. Zo liet ik spelers om de vijf seconden een andere beweging uitvoeren met de mini soccer bal. Behalve het aanhouden van het ritme moesten ze daarom ook nadenken over de specifieke beweging die ze steeds na vijf seconden weer moesten uitvoeren.”